અનાહત ચક્ર
બિનશરતી પ્રેમ અને નિર્ભયતા
શાશ્વત સર્વવ્યાપી આત્મા (આત્મા) પ્રથમ માનવ ગર્ભની રચનાના પ્રારંભિક તબક્કે મગજમાં પ્રવેશ કરે છે. શ્રી માતાજી આ ક્ષણને પ્રથમ હૃદયના ધબકારા તરીકે વર્ણવે છે જે આપણી અંદર જીવનશક્તિને ઉત્તેજિત કરે છે અને ઘટનાઓની સાંકળ બનાવે છે જેમાં આપણી કુંડલિની આપણા સૂક્ષ્મ શરીરને ભૌતિક શરીરના વિકાસ સાથે જોડી દે છે. આ ધબકતું હ્રદય જે ગર્ભના માથાની નજીક વિકસે છે તે પાછળથી આપણા શરીરના વિકાસ સાથે છાતીમાં ધકેલાઈ જાય છે. તે આપણા જીવનની કોઈપણ ઘટનાઓથી સનાતન શુદ્ધ અને અપ્રભાવિત તરીકે ત્યાં રહે છે, જેમ કે જીવનના નાટકના સાક્ષી દર્શકની જેમ
જ્યારે કુંડલિની આ કેન્દ્રને પ્રકાશિત કરે છે, ત્યારે આપણે શુદ્ધ, બિનશરતી પ્રેમની લાગણી અનુભવીએ છીએ, જે આપણા આત્માનો સાચો સ્વભાવ છે. આપણા સાંસારિક જીવનમાંથી અતડા રહેવાની ભાવના વિકસે છે કારણ કે આપણી જાગૃતિ એ ભ્રમણામાંથી બહાર નીકળી જાય છે જેમાં આપણે ત્રીજા કેન્દ્રને આવરી લેતા શૂન્યના સ્તરે ફસાઈએ છીએ. જ્યારે આપણે ભ્રમણાથી મુક્ત થઈએ છીએ ત્યારે આપણે પણ સંપૂર્ણ નિર્ભય બની જઈએ છીએ.
તે શુદ્ધ હૃદયથી જ કરુણા અને પ્રેમ પ્રગટ થાય છે, અને હૃદય ચક્ર પણ તે છે જે આપણને જવાબદારીની ભાવના અને અન્યો પ્રત્યે પરોપકારી વર્તન આપે છે. હૃદય ચક્ર આપણને સંપૂર્ણ સુરક્ષા અને આત્મવિશ્વાસ પણ આપે છે. આવા વ્યક્તિત્વ ખૂબ જ ગતિશીલ હોય છે, તે જીવનમાં દ્રષ્ટિ અને હેતુથી ચાર્જ કરે છે. ગાંધીજીનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. જેમના નિઃસ્વાર્થ પ્રયાસે ભારતની આઝાદીમાં ફાળો આપ્યો.
સ્થાન:
અનાહત ચક્ર આપણા કરોડરજ્જુની અંદર સ્થિત છે. તે આપણા સ્ટર્નમ હાડકાની પાછળ, છાતીના સ્તરે લગભગ સ્થિત છે. આ કેન્દ્ર કાર્ડિયાક પ્લેક્સસની કામગીરીનું સંચાલન કરે છે. અનાહત ચક્રના સ્પંદનો બંને હાથની નાની આંગળીઓમાં અનુભવી શકાય છે.
રંગ:
અનાહત ચક્ર લાલ રંગ દ્વારા રજૂ થાય છે. તે હવાના આવશ્યક તત્વ સાથે સંરેખિત છે.
અનાહત ચક્રના ગુણોમાં શામેલ છે:
• બિનશરતી પ્રેમ
• બિનશરતી કરુણા
• ઉદાર વર્તન
• સત્ય
• આનંદ
• આત્મવિશ્વાસ
• જીવનમાં ભય અને અસલામતીની ભાવનાની ગેરહાજરી
• હકારાત્મક પિતૃ અને માતૃત્વ સંબંધો
અનાહત ચક્રની મૂળભૂત ગુણવત્તા બિનશરતી પ્રેમ છે. આત્મ-અનુભૂતિ પછી આ ચક્રનું સક્રીયકરણ આપણને આત્મવિશ્વાસ, આત્મવિશ્વાસ, નૈતિક રીતે જવાબદાર અને ભાવનાત્મક રીતે સારી રીતે સંતુલિત અનુભવવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. જ્યારે આ સૂક્ષ્મ કેન્દ્રના ગુણો આપણી જાગૃતિમાં પ્રગટ થાય છે, ત્યારે આપણે અસ્તિત્વના શુદ્ધ આનંદનો અનુભવ કરીએ છીએ. આપણે આપણા જીવનનો સાચો હેતુ શોધી કાઢીએ છીએ અને આધ્યાત્મિક જાગૃતિની ઉચ્ચ અવસ્થામાં વિકાસ કરવા માટે સતત પ્રયત્નશીલ છીએ.
અનુભવ અને લાભો:
તમારા અનાહત ચક્રનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ શારીરિક કાર્ય તમારા હૃદય અને ફેફસાંનું નિયમન છે. આ અવયવો તમારી રુધિરાભિસરણ અને શ્વસન તંત્રના સ્વાસ્થ્યને નિયંત્રિત કરે છે, યોગ્ય કાર્યને એકદમ આવશ્યક બનાવે છે. અનાહત ચક્ર સ્તન અને થાઇમસ ગ્રંથિને પણ નિયંત્રિત કરે છે. થાઇમસ ગ્રંથિ એ એક નાની ગ્રંથિ છે જે તમારા સ્તનના હાડકાની ટોચની પાછળ સ્થિત છે. તમારી રોગપ્રતિકારક શક્તિની કામગીરીમાં તે જરૂરી છે.
કેટલીકવાર, આપણે કબજા અને સ્વાર્થની ઓછી ઇચ્છનીય લાગણીઓ સાથે પ્રેમ અને કરુણાને ભેળવીએ છીએ. કારણ કે સહજ યોગ તમારા હૃદયને દૈવી ઉર્જાથી ભરી દે છે, તમે તફાવત જણાવવા સક્ષમ છો. તમે તમારી જાતને અન્યની જરૂરિયાતો પ્રત્યે વધુ જાગૃત જણાશો. તમે શુદ્ધ અને સ્વાર્થ વગર પ્રેમ કરી શકશો.
અન્ય ઘણા ચક્રોની જેમ, રોજિંદા જીવનના તણાવને કારણે અવરોધ અને અસંતુલન થઈ શકે છે. અતિશય વિચારસરણી, અતિશય આયોજન, અસુરક્ષા અને ચિંતા એ બધું તમારા અનાહત ચક્રના અસંતુલનમાં ફાળો આપી શકે છે. જો કે, જ્યારે તમે ધ્યાન દ્વારા આ ચક્રને શક્તિ આપો છો, ત્યારે તમે ફરીથી સંતુલન પ્રાપ્ત કરશો. તમે આત્મવિશ્વાસ અને સુરક્ષિત અનુભવશો, નકારાત્મક પ્રભાવોથી પ્રતિરક્ષા કરશો. જ્યારે હૃદય ચક્ર મજબૂત હોય છે, ત્યારે તમે જીવનના આનંદની સંપૂર્ણ પ્રશંસા કરવા માટે સ્વતંત્ર છો.
જો તમે નકારાત્મક માતૃત્વ અથવા પૈતૃક સંબંધોનો અનુભવ કર્યો હોય, તો એક મજબૂત અનાહત ચક્ર તમને તેમને સુધારવામાં પણ મદદ કરી શકે છે. તમે તમારા પોતાના વર્તન માટે સીમાઓ નક્કી કરવાનું અને અન્યની સીમાઓને માન આપતા શીખી શકશો. પરિણામે તમારા બધા સંબંધો સુધરશે.
સ્વ-મૂલ્યાંકન:
જો તમારું અનાહત ચક્ર અવરોધિત અથવા અસંતુલિત છે, તો તમે હૃદયના ધબકારા, અસ્થમા અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ જેવા લક્ષણોનો અનુભવ કરી શકો છો. સૌથી ગંભીર કિસ્સાઓમાં, હાર્ટ એટેક, સ્તન કેન્સર અને ફેફસાના રોગો થઈ શકે છે. જો કે, તે અસંભવિત છે કે તમે આવી સ્થિતિમાં પહોંચ્યા છો. આ ચક્રને સંતુલિત કરવું સરળ છે અને તમને આ ગંભીર રોગો તેમજ ઓછા ગંભીર લક્ષણોને રોકવામાં મદદ કરશે.
અસંતુલનનાં કારણો:
- ભય
- વધુ પડતી જવાબદારી/જવાબદારીનો અભાવ
- કેવળ સ્વાર્થ
કેવી રીતે બેલેન્સ કરવું:
જો તમારે તમારા અનાહત ચક્રને સંતુલિત કરવાની જરૂર હોય, તો થોડીક સેકન્ડો માટે ઊંડો અને ધીરે ધીરે શ્વાસ લો. જ્યારે તમે શ્વાસ લો છો અને બહાર કાઢો છો તેમ તમે તમારી જાતને આરામ અનુભવશો. ઊંડો શ્વાસ લો અને થોડી સેકંડ માટે તેને પકડી રાખો. ધીમે ધીમે અને સરળ રીતે શ્વાસ બહાર કાઢો. પ્રક્રિયાને ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરો.
તમારા જમણા, મધ્ય અને ડાબા અનાહત ચક્રો માટે, સંતુલન લાવવા માટે નીચેની પદ્ધતિનો પણ ઉપયોગ કરી શકાય છે. તમારા જમણા હાથને તમારા હૃદય ચક્રથી થોડા ઇંચ દૂર રાખો, હથેળી અંદરની તરફ રાખો. જેમ તમે તમારા હાથમાંથી ઊર્જા વહેતી અનુભવો છો, તેને ચક્રની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફેરવો. પરિભ્રમણને ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરો.
ધ્યાન કરતી વખતે તમે તમારા ડાબા અનાહત ચક્રને ખાસ કરીને તમારા જમણા હાથને તમારા હૃદય પર રાખીને સંતુલિત કરી શકો છો. આ શબ્દો ઘણી વખત બોલો: "હું મારા આત્મા સાથે એક છું." આ શબ્દોને તમારા હૃદયમાં અનુભવો.