श्री माताजी

श्री माताजी

हिक आजीवन कार्य जी जीवनी

दूर-दराज जे गांविन खां शहरिन ऐं महानगरनि ताईं, दुनियां भर में हजारे मील जी यात्रा करणु, लखे माण्हुनि सां गदु॒ आत्मसाक्षात्कार जे अनुभव जे माध्यम सां सच्चे आध्यात्मिक ज्ञान जी पहिंजी अनूठी ख़ोज खे निःस्वार्थ रुप सां साझो करणु, आतंरिक बदलाव जे आधार ते सामाजिक बदलाव में क्रांति आणणु, इहो सभु ऐं डाढो कुछ, अहिड़ा अनमोल क्षण, मानवता जी भलाईअ जे लाइ समर्पित, श्री माताजीअ जे पूरे जीवन ताईं जुड़ाव जी झलक दि॒सण में अचे थी.

निर्मला श्रीवास्तव, जिननखे सम्मानजनक उपाधि “श्री मताजी निर्मलादेवी” नाले सां सुन्याणजे थो, जो जनमु, 21 मार्च 1923 ते ,भारत जे छिंदवाडा में थियो हुयो। उहे हिक ईसाई परिवार में पैदा थिया हुआ, उन्हनिं जे माता-पिता, श्री प्रसाद ऐं श्रीमती कॉर्नेलिया साल्वे, उन्हनिं जो नालो निर्मला चुंडियो, जहिंजो अर्थ थींदो आहे “बेदाग” उन्हनिं जा पिता हिकु वकील ऐं 14 भाषाउनिं खे ॼाणदड़ु विद्वान हुआ, उन्हनिं कुरान खे हिंदी में अनुवाद कयो। उन्हनिं जी माता गणित में ऑनर्स डिग्रीअ वारी भारत जी पहिंरी महिला हुई।

ॾाढी नंढी उम्र में ही श्री माताजी पहिंजे आसपास जी दुनियां में लॻियल हुआ, जॾीकि उन्हनिं जा माता-पिता, भारत में स्वतंत्रता जे संघर्ष में सक्रिय रूप सां शामिल हुआ। श्री माताजीअ हिक नंढे ॿार जे रूप में घर जी जिम्मेदारी संभाली। महात्मा गांधी, जहिंजे आश्रम में उहे नंढी उम्र में अक्सर वेंदा हुआ, श्री माताजीअ खे हिक आध्यात्मितक शख्सयित जे रूप में सुञांतो। गांधीजी अक्सर उते थियण वारी दैनिक प्रार्थनाऊंनिं जे बारे में, ऐं उन्हनिं जे स्कूल जा मित्र भी, सलाह ऐं समर्थन लाइ उन्हनिं सां ॻाल्हाईंदा हुआ।

श्री माताजीअ लुधियाना जे क्रिश्चियन मेडिकल कॅालेज ऐं लाहौर जे बालकराम मेडिकल कॉलेज में चिकित्सा जो अध्ययन कयो। हिक युवा महिला जे रूप में उन्हनिं स्वतंत्रता जे संघर्ष में भी भाॻ वरितो। कॅालेज में "भारत छोडो आदोलन" में पहिंजे साथियुनिजो नेतृत्व कयो। आंदोलन में शामिल थियण लाइ उन्हनिं खे 1942 में जेल वञिणों पियो।.

Shri Mataji in Delhi, ca. 09.02.1983

1947 में उन्हंनि श्री चंद्रिका प्रसाद श्रीवास्तव सां शादी कई, जेके हिक वॾे पद ते भारतीय सेवक हुआ। उन्हंनि जो कॅरियर दिवंगत भारतीय प्रधानमंत्री श्री लालबहादुर शास्त्री जे निजी सचिव जे रूप में, संयुक्त-राष्ट्र अंतराष्ट्रीय समुद्री संगठन जे महासचिव जे रूप में लगातार चार कार्यकालनि तक कमु कयो। उन्हनिं खे ब॒ धियूँ हुयूं, इन समय ते उन्हनिं ॿिन्ही धियुन जी परवरिश कई ऐं पहिंजे प्रतिष्ठित पतीअ जे कॅरियर जो समर्थन कयो। श्री माताजी पहिंजी आस-पास जी दुनिया में ॾाढी रुचि रखणु जारी रखी। उहे अलग-अलग देशनिं जी संस्कृतियुनिं, आय स्तर ऐं उन्हंनि जी पृष्ठभुमि जे माण्हुनिं जी हिक विस्तृत श्रंखला सां गदु॒ संपर्क में आया ऐं उन्हनिं सां गदु॒ वास्तविक सम्मान सां जुडिया। चाहे महत्वपूर्ण नेताउनिं सां गदु॒ राज्य जे मसलनि जी चर्चा हुजे, या टेक्सी ड्रायवर सां गदु॒ उन्हनिं जे पारिवारिक मुद्दनिं ते, उहे हमेशा ॿुधण ऐं समझण लाइ तैयार हुंदा हुआ। उहे पूर्वधारणा या पक्षपात जे खिलाफ हुआ, जरूरतमंद माण्हुनि खे सुरक्षा दींदा हुआ। धर्मार्थ कमनिं में लॻियल हुंदा हुआ। संगीत ऐं फिल्मनि जे माध्यम सां संस्कृतीअ खे प्रोत्साहीत कंदा हुआ, जमीन ते खेती कंदा हुआ, ऐं हिकु व्यस्त घर हलाईंदा हुआ । उहे हिक प्यार करण वारी पत्नी, माऊ ऐं भेण हुआ ऐं आखिर में नानी ठहिया।

हर वक्त उन्हनिं माण्हुनिं जे स्वाभाव जी धारणाखे गहरो कयो ऐं पहिंजो ध्यान मनुष्य खे उनजे उच्चतम क्षमता ताईं वधाइण में मदद करण जे सर्वोत्तम तरीके ते केंद्रित कयो। उन्हनिं खे समुझण में आयो त अहिडो बदलाव सिर्फ आत्मसाक्षात्कार जी प्रक्रिया जे माध्यम सां थी सघे थो, जेको अंतर्निहित सूक्ष्म उर्जा (जहिंखे कुंडलिनी चयबो आहे) जी सक्रियता आहे जेको असां सभिनिं में मौजूद आहे, बि॒यनि सां गदु॒ इनखे साझा करण लाइ उन्हनिं पहिंजो जीवन समर्पित करण खां पहिरियों इन उर्जा जो जागरण कुछ ईअं हुयो जहिंखे उहे खुद अनुभव कंदा हुआ।

5 मई 1970 ते श्री माताजीअ पहिंजो आध्यात्मिक जीवन-कार्य शुरु कयो। 47 साल जी उम्र में उन्हनिं हिकु रस्तो खोज्यो ऐं सामुहिक रूप सां आत्मसाक्षात्कार दि॒यण जो हिकु तरीको विकसित कयो। उहे हिकु वास्तविक अनुभव दि॒यण चाहिन पिया, जहिंजो उपयोग माण्हू खुद खे बदिलण ऐं ठीक करण लाई करे सघे। दाढाई तथाकथित गुरुअन जे विपरित जिन्हनि आध्यात्मिक ज्ञान पाइंण वारे माण्हुनि जो फाईदो वरतो, श्री माताजी साधक खे स्वयं इन ज्ञान सां मजबूत ठाहिणु चाहिन पिया, उन्हनि अहिडे सभिनिं कूडे गुरुअन जी निंदा कई, ऐं पहिंजे पूरे जीवन में कपटपूर्ण ऐं अपमानजनक आध्यात्मिक प्रथाउनिं जे खिलाफ चेतावनी दि॒नी।

जद॒हिं उन्हनिं जा पति संयुक्त राष्ट्र समुद्री संगठन जा महासचिव बणियां त श्री माताजी उन्हनिं सां गदु॒ लंडन हली वया, ऐं माण्हुनि जे हिक नंडे समुह सां गदु॒ आध्यात्मिक कार्य शुरु कयो । उन्हनि भाषण दियण सां गदोगदु॒ आत्मसाक्षात्कार जो अनुभव दि॒यण लाइ युनाईटेड किंगडम जा दौरा कया। उन्हनिं कद॒हिं बि इन कार्यनिं जे लाइ पैसा न वरता, जोर देईकरे चयो त सभनिं माण्हुनि जे अंदर समायल, सुम्हियल इन आध्यात्मिक उर्जा खे जाॻरण जो, उन्हनि जो जन्मसिद्ध आधिकार आहे, ऐं इन कम लाइ कोई पैसनि जो भुगतान न करे सघिजे थो। जीअं ई उन्हनिं जे आसपास जा माण्हू उन्हनिं जे असाधारण ऐं मातृ-गुणनिं खे सुञाणण लॻा उन्हनिं खे जल्द ही “श्री माताजी” जो सम्मानजनक शीर्षक मिलियो, जहिंजो अर्थु आहे “आदरणीय माँ”।

श्री माताजी द्वारा विकसित आत्मसाक्षात्कार जे माध्याम सां ध्यान जी विधीअ खे सहजयोग चयो वेंदो आहे । 1980 जे दशक जे दैरान श्री माताजीअ लगातार ऐं अथक रूप सां युरोप , आस्ट्रेलिया ऐं उत्तरी अमेरिका जो दौरो कयो, ऐं रुचि रखण वारनिं खे इहा विधि मुफ्त में सेखारी । 1990 जे दशक में उन्हनिं जी यात्राऊँ दक्षिण अमेरिका, अफ्रीका, रूस, पूर्वी युरोप ऐं एशिया ऐं प्रशांत क्षेत्र में फैलियल हुयूं ।

दुनिया भर जी संस्थाउनिं उन्हनिं खे मानद पुरस्कार ऐं डॅाक्टरेट जी उपाधि दि॒नी। 1995 में उन्हनिं बीजिंग में महिलाउनिं ते चौथे विश्व-सम्मेलन में ॻाल्हायो। क्लेज नोबेल 1997 में लंदन जे रायल अल्बर्ट हॅाल में उन्हनिं जे नोबेल शांती पुरस्कार जे नांमाकन जे बारे में ॻाल्हि थी । श्री माताजी ऐं सहजयोग जो हिक महान प्रशंसक, उन्हनि इन खे मानवता जे लाइ आशा जो स्त्रोत ऐं सहीअ सां गलत जो निर्धारण करण लाइ हिक “संदर्भु बिंदु” घोषित कयो।

मुहिंजो जीवन हाणे मानवता जी भलाई ऐं परोपकार जे लाइ समर्पितआहे, पूरी तरह सां, संपूर्णतया

श्री माताजी जो मञणों हुओ त वदे पैमाने ते आत्मसाक्षात्कार जी क्षमता ऐं माण्हुनि जे व्यक्तिगत ऐं सामाजिक जीवन जे लाइ सहजयोग ध्यान जा अनेक फायदा, सच्चे सामाजिक बदलाव जी बुनियाद थिए। उन्हनिं इन अनोखे आंतरिक बदलाव जे सिद्धांतनिं जे आधार ते दाढनिं गैर-सरकारी संगठननि जी स्थापना कई । जिननमें निराश्रित महिलाउनिं ऐं उन्हनिं जे बारनिं लाइ हिक घरु, दाढा अंतराष्ट्रीय स्कूल, समग्र स्वास्थ्य ऐं अनुसंधान केन्द्र ऐं शास्त्रीय संगीत ऐं ललित कलाउनिं खे बढ़ावो दि॒यण वारी अंतरराष्ट्रीय अकादमी शामिल आहे।

23 फरवरी 2011 ते श्री माताजी जो 87 वर्ष जी उम्र में जेनोआ इटली में शांतीपूवर्क निधन थी वियो।

उन्हनिं जी विरासत सहजयोग खे पहिंजे जीवन शैली ठाहिण वारा ऐं 100 खां बि वधीक देशनिं में स्थापित ध्यान केंद्रनिं जी प्यार भरी देखभाल जे तहत, आत्मसाक्षात्कार जे अनुभव जे रूप में अनगिनत माण्हुनि जो जीवन बदलण शुरु रखनि था, जिते सहजयोग सेखारियो वेंदो आहे, हमेशा निःशुल्क।

ऐं जीअं सागर, समुंड, जेको सभनी किनारनिं खे प्रभावित कंदो आहे ऐं पोइ सभई लहरियूं वापस वेंदयूं आहनिं, ऐं हिक स्वरुप ठाहिनि थियूँ, उन्हीअ तरह मां पहिंजे पूरे जीवन खे हिकु सुंदर स्वरुप जे रुप में डिसी संघदी हुयम, ऐं उहा खुबसरत लेंस जहिंखे शब्दन् में वर्णन नथो करे सघजे।

SHARE PAGE