आत्म साक्षात्कार

आत्मसाक्षात्कार ऐं ध्यान

पहिंजे सच्चे स्व जो हिकु अनोखो सहजबोध

आत्मसाक्षात्कार सच्चाईअ सां गदु॒ पहिंरी मुलाकात आहे।

श्री माताजीअ कुंडलिनी (संस्कृत में कुंडलित) जागृतिअ  जी प्राचीन प्रक्रिया खे, सहजयोग ध्यान जी नींव जे रूप में इस्तेमाल कयो। अतीत में इन आतंरिक आध्यात्मिक उर्जा जो जागरण सिर्फ कुछ माण्हुनि द्वारा शुध्दिकरण ऐं  तपस्या जे मुश्किल प्रयासनिं सां मिली संघदो हुयो।

श्री माताजीअ सामुहीक  रूप सां इन उर्जा खे जागृत करण लाइ, हिक स्वयं स्फूर्त विधिअ जी खोज कई, इन लाइ कहिड़े पूर्व ज्ञान या साधना जी जरूरत न हुंदी आहे । इन जागृतिअ खे आत्मबोध नालो दि॒नो वयो आहे। इहा स्वयंस्फूर्त जागृति  बिना भुगतान कंदे या डिप्लोमा प्राप्त करण जेतरी मेहनत किये बिना, या बिना शिष्य ठहे बि॒यनिं माण्हुनि खे देई सघिजे थी । इन घटना जी तुलना हिक मेणबत्तीअ सां करे सघिजे थी, जहिंखे जलाए छदि॒दा आहियूं, ऐं इहा मेणबत्ती बी मेणबत्तीअ खे जलाये सघंदी आहे ।

श्री माताजी समझाईंदा आहिनि त आत्मसाक्षात्कार जे बिना ध्यान करणु, बिना इंजिन शुरु करे कार हलाइण जी कोशिश करण जिहड़ो आहे । तव्हां सिर्फ स्टीयरिंग व्हील खे घुमाये, एक्सीलेटर खे दबाइण सां किथे बि न पहुंची सघंदा आहियो। उन ही तरह सां ध्यान जा सभु प्रयत्न कोशिश तेस ताईं बेअसर थींदा आहिनि, जेसीं ताईं  त कुंडलिनी जागरण द्वारा तव्हांखे पहिंजे वास्तविक स्वयं जो एहसास नथो थिए, ऐं   पहिंजी आतंरिक सूक्ष्म   प्रणालीयअ जी स्थितिअजो अनुभव नथो थिये।

आत्मसाक्षात्कार जे माध्यम सां माण्हू  कुंडलिनी (सूक्ष्म  आतंरिक उर्जा) जे प्रति जागरुक थी वेंदो आहे। जेकी उर्जा ऱीढ़ जे आधार ते प्रत्येक माण्हूंअ में निवास करे थी।  इन सूक्ष्म उर्जा खे प्राचीन समय में दाढी संस्थाउंनिं में ॼाणियो वियो आहे। ऐं   इनखे अलग-अलग नालनि सां पुकारियो वियो आहे । प्रचीन यूनानिन इन हड्डीय खे हिकु विशेष नालो दि॒नों हुओ, ओस सेक्रम (जहिंजो अर्थ आहे पवित्र हड्डी),  जेकी इन पवित्र उर्जा जे लाइ कंटेनर जे रूप में कमु कंदी आहे । जागृत थियण ते हीअ परोपकारी पोषण करण वारी ऊर्जा , सूक्ष्म प्रणालीअ जे माध्यम सां उथंदी आहे, असांजे हृदय में रहण वारे सच्चे आंतरिक स्व (आत्मा) खे स्पर्श करे प्रबुद्ध कंदी आहे, ऐं  फॉन्टानेल क्षेत्र सां सिर जे शीर्ष ते निकरंदी आहे । उनजे करे असांजो चित्त मथे उथी करे मौन ध्यान जी सहज अवस्था ते उन्नत थींदो आहे।

कोई बि  माण्हूं,  वास्तव में कुंडलिनी उर्जा खे सिर जे मथां ऐं   साथ ही हथनिं जी हथेलियुनिं ते थदी हवा जे रूप में प्रकट हुअण जो अनुभव करे सघंदो आहे। सहजयोग ध्यान जे अभ्यास सां स्थिर थियल हीअ उर्जा, असांजे तंत्र ते उपचारात्मक ऐं  संतुलनकारी प्रभाव विंझंदी आहे। जेको सहजयोग ध्यान खे प्रचाीन योग ध्यान अभ्यास जे ॿियनिं अनेक रुपनि सां अलग कंदो आहे, उहो इहो आहे त पाहिरियों साधकनिं खे, अंततः आत्मसाक्षात्कार प्राप्त करण लाइ, हिक गुरुअ जे मार्गदर्शन में पहिंजी सूक्ष्म प्रणालीअ खे शुद्ध करण लाइ, दाढा ई साल लगंदा उहा। श्रीमाताजीअ इन प्रक्रीया खे उलटाये छदि॒यो , ऐं असांखे पहिरियों पहिंजी सूक्ष्म   प्रणालीय खे प्रबुध्दकरणु ऐं  पोइ ध्यान में पूरी तरह सां उनमें डु॒ब॒ण जो अनुभव दि॒नों आहे।

इन्हनिं जी सादगी ऐं   पहुंच जे   कारण, सवे हजारनिं माण्हुनि सहजयोग जे माध्यम सां आत्मसाक्षात्कार प्राप्त कयो आहे । 100 खां वधिक देशनिं में ध्यान केन्द्र इन सरल, पर प्रभावी, ध्यान जे अभ्यासियुनि खे, लगातार मुफ्त पाठ्यक्रम ऐं सामुदायीक सहायता प्रदान कंदा आहिनिं । सहजयोग खे निगमनि, स्कूलनि, अस्पतालयुनि जेलनिं ऐं  कई संस्थाउनिं में पेश कयो वियो आहे जहिन्जा सकारात्मक नतीजा मिलिया आहिंनि।

सहजयोग जे माध्यम सां आत्मसक्षात्कार जो अनुभव, उन्हनिं माण्हुनि खे अहम फायदो प्रदान करे थो, जेके माण्हूं  रोजाना ध्यान लाइ थोड़ो बि वक्तु समर्पित कंदा आहिंनि ।  इहो ध्यान तनाव ऐं  थकावट खे घट थो करे, भावनात्मक  संतुलन खे बरकरार रखे थो, ऐं   सभिनिं खे अशांत परिस्थियुनि में बि शांती ऐं   संतोष जी भावना दींदो आहे।

वास्तव में आत्म साक्षात्कार जो अनुभव ऐतिरो सरल ऐं सहज आहे, कि कोई भी माण्हू पहिंजे घर या कार्यालय में आसानीअ सां प्राप्त करें सघदो आहे, जिते भी कहि वट ऑनलाइन इंटरनेट जो इस्तेमाल आहे।

असां पहिंजे पाठकनिं खे, आत्मसाक्षात्कार जो अनुभव करण लाइ ऐं  शांति, सदभाव ऐं  संतुलन जी हिक नई आंतरिक यात्रा शुरु करण लाइ आमंत्रित कयूं था।

हाणे सवालु उथे थो, जेको घणा माण्हूं मूंखां पुछंदा आहिनि, “श्री माताजी, अगर इहो एतिरो सौलो आहे, त पहिरियों इहो मुश्किल छो हुयो?”। इहो कद॒हिं भी मुश्किल न हुयो, कहिं हिक माण्हूअ, शिवाजी महाराज जे गुरुअ ‘रामदास स्वामीअ’ खां पुछियो, त कुण्डलिनी जागरण लाइ केतिरो वक्त लगंदो आहे ? रामदास स्वामीअ जवाब दिनों “तत्क्षण”, मानें, उन्हींय घड़ीअ में, पर दि॒यण वारो माण्हू बि हुजे, ऐ वठण वारो माण्हू बि ओहिड़ो हुजणु खपे। पुराणें वक़्त में, थी सघे थो त दि॒यण वारा वधीक हुआ, पर वठण वारा ओतरा तैयार न हुआ। अॼु वठण वारा माण्हू हजारनि में आहिनि, इन लाइ इहो सौलो थी वियो आहे


1. ^ Dr Ramesh Manocha, 'Does Meditation Have a Specific Effect?: A Systematic Experimental Evaluation of a Mental Silence Orientated Definition' (University of NSW, Australia 2008); e-book: 'Silence Your Mind' published by Hachette Australia 2013.

SHARE PAGE