ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಕಾರ್ಲ್ ಜುಂಗ್ ಅವರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ: “ನಮ್ಮವೈಯಕ್ತಿಕ ಚೈತನ್ಯವು ನಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಭಾವದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನೇ ಏಕೈಕ ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತೇವೆ; ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವ, ಸಾಮೂಹಿಕ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮತ್ತು ನಿರಾಕಾರ ಸ್ವಭಾವದ ಎರಡನೇ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.” [1] ಸಹಜ ಯೋಗ ಧ್ಯಾನವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಆಳವಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ನರಮಂಡಲದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಅಲೆಮಾರಿ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಶಾಂತಗೊಂಡಾಗ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ “ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮತ್ತು ನಿರಾಕಾರ ಸ್ವಭಾವ” ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.

“ಹೀಗೆ ನಾವು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು: ನಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನು ಜೀವನದ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತತ್ವವು ಬಂಧಿಸಿದೆ,” ಎಂದು ಶ್ರೀ ಮಾತಾಜಿಯವರು ವಿವರಿಸಿದರು. “ನಮ್ಮೆಲ್ಲರೊಳಗೂ ಕುಂಡಲಿನಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲ ಜನರನ್ನು, ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅವರು ಯಾವ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಬಂದಿರಲಿ, ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಲಿ, ಯಾವ ಬಣ್ಣದವರಾಗಿರಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೆಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಕುಂಡಲಿನಿ ಇದೆ.”