ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਗਿਆਨ
ਇੱਕ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਤੁਲਨ
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਦਾ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਇੱਕ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦਾ ਸੀ ਜੋ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਜੀਵਤ ਹਸਤੀ ਜਿਸਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪੂਜਨੀਕ ਵੀ ਮਨਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹਨਾ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਹਨਾ ਦੇ ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭੈਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਭਾਰਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਵੇਰੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਤੋਂ ਮੁਆਫ਼ੀ ਮੰਗਣ ਲਈ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, "ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਛੂਹ ਰਹੇ ਸੀ।"
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਲਗਭਗ 40 ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਘੱਟ ਅਹੰਕਾਰੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਨੁੱਖੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨਾਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਦੇ ਖੋਜੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਪ੍ਰਫੁੱਲਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।
1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਹਿਜ ਯੋਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਜੋ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਾਡੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾਉਣਗੇ - ਪਲਾਸਟਿਕ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਝੀਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ।
ਕੁਝ ਖਾਸ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ, ਉਹਨਾ ਨੇ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। "ਜੋ ਲੋਕ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਕਰੋੜਪਤੀ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਵਿੱਤੀ ਛਵੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਅਤੇ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ," ਉਹਨਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ। "ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਬੇਸਮਝ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਪਲਾਸਟਿਕ ਦੇ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਨਾ ਜਾਣ ਸਕੇ ਕਿ ਉਹ ਇਹਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੱਲ ਕਰਨ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭੈੜੇ ਹਨ, ਬਲਕਿ ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਜੂਦ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਗਾੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਲਾਸਟਿਕ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਰੇਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਪਾਦਨ, ਬੇਸ਼ੱਕ, ਜਬਰਦਸਤੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਦ ਦਾ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਉਪ-ਉਤਪਾਦ ਹੈ ਜੋ ਫੈਸ਼ਨ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੈ।"
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਚਰਨੋਬਿਲ ਅਤੇ ਫੁਕੁਸ਼ੀਮਾ ਦੀਆਂ ਦੁਖਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਪਹਿਲਾਂ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੌਕਸੀ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। "ਹੁਣ, ਚਰਨੋਬਿਲ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਈ ਹੈ... ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਡੇ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਲਝਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਰਮਾਣੂ ਵਿਖੰਡਨ ਇੱਕ ਨਿਊਕਲੀਅਸ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ 'ਤੇ ਇੱਕ ਹਮਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਉਪ-ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਸੂਖਮ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਹਨਾ ਨੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਖਪਤ ਪ੍ਰਤੀ ਆਧੁਨਿਕ ਫਜ਼ੂਲ ਰਵੱਈਏ ਵਿਰੁੱਧ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਚੇਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬਿਜਲੀ, ਟੈਲੀਫੋਨ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਊਰਜਾ ਵਰਤ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਾਦਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ... ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਲੈਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਦੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।"
ਕਈ ਮੌਕਿਆਂ 'ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਸੜਕ 'ਤੇ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਕੋ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੇਲੋੜੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧੇਰੇ ਸਮੂਹਿਕ ਰਵੱਈਆ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਰ ਪੂਲਿੰਗ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਵਾਲੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਦਰਤ ਦੀਆਂ ਸੂਖਮਤਾ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਵਜੋਂ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਉਦਾਹਰਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰਹਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਗਈ, ਉਹ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਸਤਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬਾਰੀਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਲਈ - ਵਰਤੀ ਗਈ ਸਮੱਗਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ।
ਉਹ ਅਕਸਰ ਇਹਨਾਂ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁੱਲ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਰਾਹੀਂ, ਖਪਤਕਾਰ ਵੱਡੀਆਂ ਉਦਯੋਗਿਕ ਲਾਬੀਆਂ, ਫੈਸ਼ਨਾਂ ਅਤੇ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਗੁਲਾਮੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਪਤ ਨੂੰ ਵੀ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਮੂਹਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਖਪਤਕਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਰੱਦ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਕਰਨਗੇ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹਨਾ ਨੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦਨ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਉਪਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਪਰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਅਤੇ ਮਸ਼ੀਨ ਦੁਆਰਾ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਜਨਤਕ ਕੰਮ ਹੋਵੇ," ਉਹਨਾ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ। "ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਮੋਟਰ ਕਾਰਾਂ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਲਈ, ਟਰਾਮਾਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜਨਤਕ ਕੰਮ ਜੋ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਘਰਾਂ ਲਈ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੁਸੀਂ ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਪਰ, ਨਿੱਜੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਲੋਕਾਂ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹਾ ਪਹਿਨਣਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਹੱਥ ਨਾਲ ਬਣਿਆਂ ਜਾਂ ਅਸਲੀ ਹੋਵੇ।”
ਅੱਜ ਦੁਨੀਆਂ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਾਜ਼ੁਕ ਮੋੜ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਅਨੁਪਾਤ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਧਿਐਨ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਦਯੋਗਿਕ ਯੁੱਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਮਨੁੱਖੀ ਤਰਜੀਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਪਤਨ ਵਿੱਚ ਨਾਟਕੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਟਿਕਾਊ ਜੀਵਨ ਢੰਗ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੋਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਯਤਨ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਹਿਜ ਯੋਗ ਧਿਆਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਲੈਣ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕਸੁਰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿਵਹਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜੋ ਸਹਿਜ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਸੂਖਮ ਤਰੰਗਿਤ ਊਰਜਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਿਫਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਜੋ ਸਹਿਜ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸੀ ਦੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਾਂ ਕੁਦਰਤ ਦੀ ਜੀਵਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਜ ਯੋਗੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰਯੋਗਾਂ [1] ਨੇ ਸਾਡੇ ਜੀਵ-ਮੰਡਲ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਰਸਾਇਣਕ ਖਾਦਾਂ 'ਤੇ ਸਾਡੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਤੀਜੇ ਦਿਖਾਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸੁਮੇਲ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ।
"ਧਰਤੀ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਲਾਲਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ।"
ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ
https://sahajkrishi.org/english/category/sahaja-agriculture/