ਮਨੁੱਖੀ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਗਿਆਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਪਹਿਲੇ ਆਦਿਯੋਗੀ (ਮੁੱਢਲੇ ਯੋਗੀ) ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸਪਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ (ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਯੋਗ ਵਿਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਮਿਲਿਆ।

ਭਾਵੇਂ ਸਾਡੀ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਾਰੇ ਇਹ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਹੀ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਰੀ ਸੂਖਮ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਭਰੂਣ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿ-ਮੌਜੂਦ ਹੈ।

ਪ੍ਰਿਜ਼ਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਸਧਾਰਨ ਸਮਾਨਤਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ, ਜੋ ਕਿ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਪਟੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿਜ਼ਮੈਟਿਕ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸੂਖਮ ਊਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਤਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬਤ ਅਤੇ ਮਿਲਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇੱਕ ਅਨੁਭਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅਕਸਰ ਨਵਜੰਮੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਫੋਨਟੇਨੇਲ ਹੱਡੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਠੰਢੀ ਹਵਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਤਾਜੀ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਸਾਡੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸਰਵ ਵਿਆਪਕ ਊਰਜਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਰਮਚੈਤਨਯ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਸਮਝਾਇਆ। ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਉਂਗਲੀ ਚੂਸਦੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਅਨੁਭਵੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਖਾਸ ਚੱਕਰ 'ਤੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮਝ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਕਪਾਲ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕੈਲਸੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹਉਮੈ ਅਤੇ ਕੰਡੀਸ਼ਨਿੰਗ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੁਆਰਾ, ਇਹ ਸੂਖਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਘੱਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਸਥੂਲ ਸੰਸਾਰ ਬਾਰੇ ਵਧੇਰੇ ਜਾਣੂ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।

ਸਵੈ-ਬੋਧ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੂਖਮ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਇਸ ਮੁੱਢਲੇ ਸਬੰਧ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।